مقدمه ای بر سینما ی دینی

در میان آثارکمپانی های ها لیوودی ، مبحث سینمای تاریخی و یا روایتی که بر اساس شخصیت های بارز کتاب مقدس ساخته شده اند، از جایگاه ویژه و خاصی برخوردارند.فیلم هایی که عموما از داستان های کتاب مقدس ، شخصیت های بارز کتاب مقدس ، ساخته شده است بیشتر برای... پیش از پیدایش هنر سینما، بسیاری از هنرمندان در رشته‌های گوناگون از دین به عنوان یک منبع غنی معرفتی الهام می‌گرفتند و آثار جاودانه‌ای خلق می‌کردند ، مثلا «انجیل به روایت متی» ساخته یوهان سباستیان باخ، اپرای باشکوهی است برگرفته از کتاب مقدس. مشهورترین تابلوی نقاشی تاریخ هنر، «مونالیزا» اثر لئوناردو داوینچی است؛ همچنان که مجسمه «داود» براساس تصوری که هنرمندی مثل میکل‌آنژ از این پیامبر داشته طراحی شده. هنوز یکی از درخشانترین جلوه‌های هنر دینی، نگاره‌های کلیسایی اروپای پیش از رنسـانس است . امکانات گسترده سینما، دست هنرمندان این حوزه را بازتر گذاشت و هرچند سینما به عنوان یک صنعت سرگرمی‌ساز همواره به جنبه‌های تجاری توجه داشته؛ اما در صد سال اخیر، میان فیلمسازان بوده‌اند کسانی که در فیلم‌هایشان به عمیقترین لایه‌های معرفتی تاکید داشته‌اند؛ اما نکته مهم این است که در سینما نیز همچون هنرهای دیگر دو نوع رویکرد به دین وجود دارد. مثلا فیلم‌هایی هستند که به بازسازی روایات مقدس می‌پردازند. در این فیلم‌ها تصویری که از گذشته نشان داده می‌شود متکی است بر منابع دینی. اما آثار دیگری هم هستند که با داستان‌های متفاوتشان، نگاه تفسیرگرایی به دین دارند که لزوما بازسازی یک روایت مشخص نیست. در میان آثارکمپانیهای ها لیوودی ، مبحث سینمای تاریخی و یا روایتی که بر اساس شخصیت های بارز کتاب مقدس ساخته شده اند، از جایگاه ویژه و خاصی برخوردارند. فیلم هایی که عموما از داستان های کتاب مقدس ، شخصیت های بارز کتاب مقدس ، ساخته شده است بیشتر برای شناخت انسانهایی بوده که خداوند آنان را برای راهنمایی بشر انتخاب نموده است . برای آشنایی با این مقوله مروری گذرا خواهیم داشت بر تولیدات این نوع از سینما : پاته" 1907 - پسر تبذیر کار 1907 - سامسون ودلیله 1905 - "عدالت و انتقام پس از جنایت"و... این آثار که از نخستین فیلم های دینی و بشارتی به شمار می روند رفته رفته جریانی را در زمینه اینگونه از تولیدات سینمایی بوجود آوردند که در ادامه این حرکت شرکت آمریکایی ویتاگراف جشنواره ایاز فیلم های کتاب مقدس ساخت که در آن فیلم های "دختر یافث"،" سالومه "، "قضاوت "، "سلیمان "، "شائول" و" داوود" به نمایش گذاشته شدند. این شرکت در 1910 پنج فیلم از زندگی موسی ساخت 1912 یک فیلم ایتالیایی راجع به زندگی هرود ساخته شد .سال 1913 را می توان سالی خواند که طی آن اولین فیلم های تکان دهنده و قوی از سرنوشت شخصیت های کتاب مقدس ساخته شد. فیلم "جودیت از بتوئیل" ساخته گریفث ، از روی کتابی ، درباره عیسی مسیح در کالیفرنیا ساخته شد . این فیلم مهارت گریفیث را در انجام کارهای بزرگ نشان داد . گریفیث کارگردانی هالیوودی محسوب می شود که فیلم های موفق این عرصه را کارگردانی کرده و راه را بر دیگر کارگردانان هموارساخت داستان جنگ های ماقبل انجیل ( عهد عتیق )، شامل "مکابیان" "داوود وگولیات "،" یوسف در سرزمین مصر" -با شرکت جیمز کروز - که بعدها به عنوان کارگردان مطرح شد-"سامسون " -تولید یونیورسال با رکت جی وارن کریگان در نقش سامسون- "سامسون و دلیله" دیگری در1922 در اطریش ساخته شد -توسط الکساندر کوردا کارگردانی شد - همان سال "ملکه صبا" ساخته شد -که در آن بتی بدریت در نقش ملکه صبا ظاهر شد .این فیلم توسط گوردون ادواردز کارگردانی شد-"سالومه تدا بارا"- به کارگردانی جی. گوردون ادواردز ساخته شد که در آن دوشیزه بارا با تجمل بسیار آراسته شده بود - "سالومه نازیموا"- ساخته 1923 است که چارلز برایانت آن را کارگردانی کرده است - فیلم سینمایی "ده فرمان" - در 1923 فقط پیش درآمدی است تا داستانی امروزی را به نمایش بگذارد و نکات اخلاقی آن را خاطرنشان کند. در این فیلم تئودور رابرتز نقش موسی را ایفا کرد - فیلم "آداره" -(1925) به کارگردانی رائول والش - "کشتی نوح "(1930 ) - "مرتع سبز"- ( 1936 )به کارگردانی مارک کانالی و ویلیام کیلی ساخته شد-" فیلم داوود" -(1951 ) به کارگردانی هنری کینگ ساخته شد-ملکه صبا" - این بار در سال 1952 در ایتالیا ساخته شد. کارگردان آن پیتر و فرانچینی بود- فیلم سوئدی "باراباس" - ( 1952 ) توسط الف سیوبرگ کارگردانی شد و ایمان آوردن دزدی را نشان می داد که بخشیده می شود تا عیسی مسیح به جای او به صلیب کشیده شود.این فیلم در فلسطین و ایتالیا فیلمبرداری شد- باراباس" با فاصله کمتر از ده سال بازسازی شد -در 1961 در ایتالیا با زبان انگلیسی ساخته شد و ریچارد فلیچر آن را کارگردانی کرد. هر دو فیلم از روی یک واقعه ساخته شده بود. اما فیلم سوئدی با اینکه بر معما و سوال شخصی باراباس متمرکز شده بود با سرگردانی و سوال های درونی انسان امروز مشابهت داشت . گناهان ایزابل" (زن آحاب) - ( 1953 ) در آمریکا ساخته شد- "سالومه" در همان سال ساخته می شود- که فیلمی از شخصیت های کتاب مقدس بود . سالومه توسط یحیی تعمید دهنده به آئینی جدیدی متمایل شده بود. ظاهرا به دلیل اختلاف میان دوشیزه هیورث و رییس شرکت کلمبیا ،هاری کوهن این فیلم دچار مشکل شد ولی عدم توافق آنها آنچنان جدی نبود که تمام برنامه کنار گذاشته شود- "پسر تبذیرکار"-( 1955) به کارگردانی ریچارد تروپ ساخته شد که با بازی" یول برینر" همراه بود-" داوود و گولیات"ساخته کمپانیهای ایتالیایی نیز در همان سال ساخته شد. کتاب آفرینش" - فیلم دیگری که در همان سال بود که ساخته شد - لوچیا نوریچی - ایرونیگ ..... " یوسف ، بوتیفار و همسر او" را ساختند- " سدوم و عموره" - (1961)ایتالیایی - فرانسوی ساخته رابرت الدریچ درباره قوم لوط ساخته شد -" شائول و داوود"-( 1965 ) به کارگردانی مارچلوبالدی . کتــاب آفـرینـش" -(1966 ) ساخته جان هوستن برنامه عظیمی بود تا عهد عتیق را آنطور که لازم است به طور کامل به صورت فیلم درآورد .